Lễ hội Phủ Dầy bắt đầu từ mùng 3 tháng 3 âm lịch và kéo dài suốt tháng, cao điểm vào các ngày chính lễ. Đây không chỉ là hoạt động tín ngưỡng mà còn là không gian hội tụ văn hóa đặc sắc, nơi những giá trị truyền thống được tái hiện qua từng nghi lễ và sinh hoạt cộng đồng.
Trong không gian linh thiêng của Phủ Chính, các nghi lễ cổ truyền được tổ chức trang nghiêm. Lễ rước đuốc đăng long mở đầu cho chuỗi sự kiện, mang ý nghĩa dẫn lối tâm linh và kết nối trời đất con người. Tiếp đó là lễ rước Mẫu với đoàn rước rực rỡ cờ quạt, thể hiện niềm tin và sự gắn kết cộng đồng sâu sắc.
Điểm nhấn nổi bật là nghi lễ Hầu đồng, một hình thức diễn xướng dân gian kết hợp âm nhạc, trang phục, vũ đạo và yếu tố tâm linh. Nghi lễ này phản ánh thế giới quan của người Việt về sự giao hòa giữa con người và thần linh. Từ năm 2016, Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, khẳng định giá trị đặc sắc của tín ngưỡng này.
Bên cạnh đó, lễ hội kéo chữ dân gian tiếp tục thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và du khách. Hàng trăm người tham gia thuộc nhiều lứa tuổi, từ già đến trẻ, cả nam lẫn nữ trong trang phục truyền thống, cùng phối hợp tạo hình những chữ mang ý nghĩa tốt lành như “Quốc Thái Dân An”, gửi gắm ước vọng về một đất nước thái bình, ổn định và đời sống nhân dân yên vui, hạnh phúc.
Giữa dòng chảy ấy, vai trò của những người gìn giữ di sản trở nên đặc biệt quan trọng. Nghệ nhân Ưu tú Trần Thị Kim Huệ, nữ Thủ nhang tại Phủ Chính Phủ Dầy, là người đã góp phần duy trì, lan tỏa và chuẩn hóa các nghi lễ truyền thống. Bà không chỉ thực hành tín ngưỡng mà còn truyền dạy, kết nối cộng đồng, góp phần bảo tồn giá trị văn hóa dân gian trong bối cảnh hiện đại.
Những năm gần đây, lễ hội Phủ Dầy ngày càng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Chính quyền địa phương luôn quan tâm sâu sát, phối hợp chặt chẽ cùng Phủ Chính Phủ Dầy chuẩn bị kỹ lưỡng và tổ chức chu đáo, góp phần giữ gìn giá trị truyền thống và nâng cao chất lượng lễ hội trong đời sống hiện đại.
Tiết mục bắn pháo hoa thu hút đông đảo người dân và du khách thích thú tham quan, cùng nhau ghi lại những khoảnh khắc ấn tượng.
Tháng Ba về, Phủ Dầy không chỉ là điểm đến tâm linh mà còn là nơi mỗi người tìm lại sự tĩnh tại trong tâm hồn và kết nối với cội nguồn văn hóa dân tộc. Những giá trị ấy tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa, trở thành nguồn lực tinh thần bền vững trong đời sống người Việt.
